Wanneer kom je in aanmerking voor een plek in een verpleeghuis in Nederland?

Om in een verpleeghuis te worden opgenomen, heeft u een indicatie nodig van het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) op grond van de Wet langdurige zorg (Wlz). Voorwaarde is dat er een blijvende noodzaak is voor 24 uur per dag zorg in de nabijheid of permanent toezicht, vastgelegd in een zorgprofiel (bijvoorbeeld VV 4 voor beschut wonen of VV 5 voor intensieve dementiezorg).

Wat is het verschil tussen de lage en hoge eigen bijdrage van het CAK?

Gedurende de eerste vier maanden na opname in een verpleeghuis betaalt u de lage eigen bijdrage (tussen ca. €190 en €1.050 per maand). Deze lage bijdrage blijft ook daarna gelden als uw partner thuis blijft wonen. Bent u alleenstaand en woont u langer dan vier maanden in het verpleeghuis, dan betaalt u de hoge eigen bijdrage (tot maximaal ca. €2.887 per maand), berekend over uw verzamelinkomen en vermogen van twee jaar geleden.

Wat gebeurt er met je eigen vermogen en spaargeld bij opname in een verpleeghuis?

Het CAK telt bij het berekenen van de hoge eigen bijdrage 4% van uw vermogen (box 3, spaargeld en beleggingen boven het heffingsvrije vermogen van peiljaar T-2) op bij uw inkomen. Het vermogen wordt dus niet direct 'afgepakt', maar verhoogt de maandelijkse eigen bijdrage. U houdt altijd wettelijk beschermd zak- en kleedgeld over.

Zorgvormen Netherlands

Gepubliceerd op 6 sep 2026

Hoe Werkt Verpleeghuiszorg in Nederland: CIZ-Zorgprofielen, Opname en de CAK Eigen Bijdrage

Deskundig beoordeeld door Femke van der Meer, Wlz Zorgconsulent & Onafhankelijk Ouderenadviseur

Bijgewerkt op 6 september 2026

Sfeervolle woonkamer en recreatieruimte in een Nederlands verzorgings- en verpleeghuis

Belangrijkste punten

Alles over de Wet langdurige zorg (Wlz) in Nederland: aanvraag van een CIZ-zorgprofiel (VV 4 t/m 8), berekening van de lage en hoge CAK eigen bijdrage en particuliere woonzorgvilla's.

De toegang tot een verpleeghuis vereist een CIZ-indicatie voor een zorgprofiel (VV 4, 5 of 6), wat een blijvende behoefte aan 24-uurs zorg of toezicht bevestigt.
Het CAK berekent een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage, waarbij alleenstaanden vanaf de vijfde maand een hoge bijdrage tot maximaal ca. €2.887 per maand betalen.
Bewoners behouden altijd recht op een wettelijk zak- en kleedgeld van ongeveer €380 per maand, waardoor financiële nood bij opname wordt voorkomen.

Gebaseerd op de Wet langdurige zorg (Wlz), het CIZ en het CAK.

Wanneer zelfstandig wonen door lichamelijke achteruitgang of dementie niet langer verantwoord is, biedt een verpleeghuis een veilige, beschermde omgeving. In Nederland is langdurige intramurale ouderenzorg geregeld via de Wet langdurige zorg (Wlz). Het traject van indicatie tot opname en facturering verloopt via drie instanties: het CIZ, het zorgkantoor en het CAK.

Stap 1: De CIZ-indicatie en het Zorgprofiel (VV)

De toegang tot het verpleeghuis begint met een medische aanvraag bij het onafhankelijke Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ):

Het CIZ beoordeelt of er sprake is van een blijvende behoefte aan 24 uur per dag zorg in de nabijheid of permanent toezicht ter voorkoming van ernstig nadeel.
Bij toekenning ontvangt u een Zorgprofiel Sector Verpleging & Verzorging (VV). De meest voorkomende profielen zijn VV 4 (beschut wonen met intensieve begeleiding), VV 5 (beschermd wonen met intensieve dementiezorg) en VV 6 (beschermd wonen met zware somatische verpleging).
Een Wlz-indicatie is levenslang geldig en vervalt nooit.

Stap 2: Keuze van Verblijf en het Zorgkantoor

Zodra de indicatie is gesteld, helpt het regionale zorgkantoor bij de plaatsing:

Opname in een regulier Verpleeghuis (Zorg in Natura - ZIN): Alle zorg, verblijf, maaltijden, schoonmaak en specialistische behandeling vallen volledig onder de Wlz.
Particuliere Woonzorgvilla's: Steeds meer families kiezen voor kleinschalige woonzorg. De bewoner betaalt zelf de woon- en servicekosten (appartement en horeca, vaak €2.500 tot €5.000 per maand), terwijl de zorgkosten worden vergoed via een Volledig Pakket Thuis (VPT) of een Persoonsgebonden Budget (PGB).

Stap 3: De Eigen Bijdrage berekend door het CAK

Hoewel de Wlz de zorgkosten financiert, betalen bewoners wettelijk een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage aan het Centraal Administratie Kantoor (CAK):

Lage Eigen Bijdrage: Geldt altijd gedurende de eerste 4 maanden van opname, én zolang de partner in de eigen woning blijft wonen. Het tarief ligt tussen minimaal ca. €190 en maximaal ca. €1.050 per maand.
Hoge Eigen Bijdrage: Gaat in vanaf de 5e maand voor alleenstaanden. Het maximum bedraagt ca. €2.887 per maand.
Vermogensinkomensbijtelling: Het CAK berekent de bijdrage op basis van het inkomen (box 1) én 4% van het vermogen (box 3) van twee jaar geleden (peiljaar T-2). Een eigen huis valt pas onder het box 3-vermogen wanneer het daadwerkelijk is verkocht of na afloop van de overgangsperiode.

Wettelijke Zekerheid: Zak- en Kleedgeld

Niemand hoeft te vrezen dat een verpleeghuisopname leidt tot acute financiële nood. Het CAK berekent de eigen bijdrage altijd zo dat een bewoner minimaal het wettelijk vastgestelde bedrag aan zak- en kleedgeld (ongeveer €380 per maand) en een compensatie voor de zorgverzekeringspremie overhoudt voor persoonlijke uitgaven en welzijn.

Was deze gids nuttig voor de beslissing van uw familie?

Anonieme beoordeling van 1–5 sterren · Helpt families de duidelijkste gidsen te vinden.

Veelgestelde vragen

Wanneer kom je in aanmerking voor een plek in een verpleeghuis in Nederland?: Om in een verpleeghuis te worden opgenomen, heeft u een indicatie nodig van het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) op grond van de Wet langdurige zorg (Wlz). Voorwaarde is dat er een blijvende noodzaak is voor 24 uur per dag zorg in de nabijheid of permanent toezicht, vastgelegd in een zorgprofiel (bijvoorbeeld VV 4 voor beschut wonen of VV 5 voor intensieve dementiezorg).
Wat is het verschil tussen de lage en hoge eigen bijdrage van het CAK?: Gedurende de eerste vier maanden na opname in een verpleeghuis betaalt u de lage eigen bijdrage (tussen ca. €190 en €1.050 per maand). Deze lage bijdrage blijft ook daarna gelden als uw partner thuis blijft wonen. Bent u alleenstaand en woont u langer dan vier maanden in het verpleeghuis, dan betaalt u de hoge eigen bijdrage (tot maximaal ca. €2.887 per maand), berekend over uw verzamelinkomen en vermogen van twee jaar geleden.
Wat gebeurt er met je eigen vermogen en spaargeld bij opname in een verpleeghuis?: Het CAK telt bij het berekenen van de hoge eigen bijdrage 4% van uw vermogen (box 3, spaargeld en beleggingen boven het heffingsvrije vermogen van peiljaar T-2) op bij uw inkomen. Het vermogen wordt dus niet direct 'afgepakt', maar verhoogt de maandelijkse eigen bijdrage. U houdt altijd wettelijk beschermd zak- en kleedgeld over.

Geverifieerde bronnen & officiële registers

4 geverifieerde bronnen

Kwantitatieve en wettelijke gegevens in deze gids zijn gebaseerd op officiële zorgregisters.

[1] Kiesbeter — Kwaliteit van zorg en verpleeghuizen
Officieel register

Zorginstituut Nederland · Geverifieerd op 2026-09-04 · Algemene informatie over zorgplanning voor senioren.
[2] CIZ — Centrum Indicatiestelling Zorg
Officieel register

CIZ · Geverifieerd op 2026-09-04 · Algemene informatie over zorgplanning voor senioren.
[3] CAK — Eigen bijdrage Wmo en Wlz
Officieel register

Centraal Administratie Kantoor (CAK) · Geverifieerd op 2026-10-11 · Algemene informatie over zorgplanning voor senioren.
[4] Regelhulp — Dagbesteding en ondersteuning
Officieel register

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport · Geverifieerd op 2026-10-11 · Algemene informatie over zorgplanning voor senioren.

Hoe wij deze informatie onderzoeken en verifiëren

Ons team stelt deze lijst samen uit openbare registers en aanbiedersgegevens en toetst deze aan gezaghebbende bronnen.

Redactionele beoordeling door John Richie, Senior Care Research Editor.

Kiesbeter — Kwaliteit van zorg en verpleeghuizenUitgever: Zorginstituut Nederland. Ondersteunt: Algemene informatie over zorgplanning voor senioren. Laatst gecontroleerd: 2026-09-04.
CIZ — Centrum Indicatiestelling ZorgUitgever: CIZ. Ondersteunt: Algemene informatie over zorgplanning voor senioren. Laatst gecontroleerd: 2026-09-04.
CAK — Eigen bijdrage Wmo en WlzUitgever: Centraal Administratie Kantoor (CAK). Ondersteunt: Algemene informatie over zorgplanning voor senioren. Laatst gecontroleerd: 2026-10-11.
Regelhulp — Dagbesteding en ondersteuningUitgever: Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Ondersteunt: Algemene informatie over zorgplanning voor senioren. Laatst gecontroleerd: 2026-10-11.