Hoe Werkt Verpleeghuiszorg in Nederland: CIZ-Zorgprofielen, Opname en de CAK Eigen Bijdrage
Reviewed by Femke van der Meer, Wlz Zorgconsulent & Onafhankelijk Ouderenadviseur
Updated on 6 september 2026

Wanneer zelfstandig wonen door lichamelijke achteruitgang of dementie niet langer verantwoord is, biedt een verpleeghuis een veilige, beschermde omgeving. In Nederland is langdurige intramurale ouderenzorg geregeld via de Wet langdurige zorg (Wlz). Het traject van indicatie tot opname en facturering verloopt via drie instanties: het CIZ, het zorgkantoor en het CAK.
Stap 1: De CIZ-indicatie en het Zorgprofiel (VV)
De toegang tot het verpleeghuis begint met een medische aanvraag bij het onafhankelijke Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ):
- Het CIZ beoordeelt of er sprake is van een blijvende behoefte aan 24 uur per dag zorg in de nabijheid of permanent toezicht ter voorkoming van ernstig nadeel.
- Bij toekenning ontvangt u een Zorgprofiel Sector Verpleging & Verzorging (VV). De meest voorkomende profielen zijn VV 4 (beschut wonen met intensieve begeleiding), VV 5 (beschermd wonen met intensieve dementiezorg) en VV 6 (beschermd wonen met zware somatische verpleging).
- Een Wlz-indicatie is levenslang geldig en vervalt nooit.
Stap 2: Keuze van Verblijf en het Zorgkantoor
Zodra de indicatie is gesteld, helpt het regionale zorgkantoor bij de plaatsing:
- Opname in een regulier Verpleeghuis (Zorg in Natura - ZIN): Alle zorg, verblijf, maaltijden, schoonmaak en specialistische behandeling vallen volledig onder de Wlz.
- Particuliere Woonzorgvilla's: Steeds meer families kiezen voor kleinschalige woonzorg. De bewoner betaalt zelf de woon- en servicekosten (appartement en horeca, vaak €2.500 tot €5.000 per maand), terwijl de zorgkosten worden vergoed via een Volledig Pakket Thuis (VPT) of een Persoonsgebonden Budget (PGB).
Stap 3: De Eigen Bijdrage berekend door het CAK
Hoewel de Wlz de zorgkosten financiert, betalen bewoners wettelijk een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage aan het Centraal Administratie Kantoor (CAK):
- Lage Eigen Bijdrage: Geldt altijd gedurende de eerste 4 maanden van opname, én zolang de partner in de eigen woning blijft wonen. Het tarief ligt tussen minimaal ca. €190 en maximaal ca. €1.050 per maand.
- Hoge Eigen Bijdrage: Gaat in vanaf de 5e maand voor alleenstaanden. Het maximum bedraagt ca. €2.887 per maand.
- Vermogensinkomensbijtelling: Het CAK berekent de bijdrage op basis van het inkomen (box 1) én 4% van het vermogen (box 3) van twee jaar geleden (peiljaar T-2). Een eigen huis valt pas onder het box 3-vermogen wanneer het daadwerkelijk is verkocht of na afloop van de overgangsperiode.
Wettelijke Zekerheid: Zak- en Kleedgeld
Niemand hoeft te vrezen dat een verpleeghuisopname leidt tot acute financiële nood. Het CAK berekent de eigen bijdrage altijd zo dat een bewoner minimaal het wettelijk vastgestelde bedrag aan zak- en kleedgeld (ongeveer €380 per maand) en een compensatie voor de zorgverzekeringspremie overhoudt voor persoonlijke uitgaven en welzijn.
Veelgestelde vragen
- Wanneer kom je in aanmerking voor een plek in een verpleeghuis in Nederland?
- Om in een verpleeghuis te worden opgenomen, heeft u een indicatie nodig van het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) op grond van de Wet langdurige zorg (Wlz). Voorwaarde is dat er een blijvende noodzaak is voor 24 uur per dag zorg in de nabijheid of permanent toezicht, vastgelegd in een zorgprofiel (bijvoorbeeld VV 4 voor beschut wonen of VV 5 voor intensieve dementiezorg).
- Wat is het verschil tussen de lage en hoge eigen bijdrage van het CAK?
- Gedurende de eerste vier maanden na opname in een verpleeghuis betaalt u de lage eigen bijdrage (tussen ca. €190 en €1.050 per maand). Deze lage bijdrage blijft ook daarna gelden als uw partner thuis blijft wonen. Bent u alleenstaand en woont u langer dan vier maanden in het verpleeghuis, dan betaalt u de hoge eigen bijdrage (tot maximaal ca. €2.887 per maand), berekend over uw verzamelinkomen en vermogen van twee jaar geleden.
- Wat gebeurt er met je eigen vermogen en spaargeld bij opname in een verpleeghuis?
- Het CAK telt bij het berekenen van de hoge eigen bijdrage 4% van uw vermogen (box 3, spaargeld en beleggingen boven het heffingsvrije vermogen van peiljaar T-2) op bij uw inkomen. Het vermogen wordt dus niet direct 'afgepakt', maar verhoogt de maandelijkse eigen bijdrage. U houdt altijd wettelijk beschermd zak- en kleedgeld over.
Hoe wij deze informatie onderzoeken en verifiëren
Ons team stelt deze lijst samen uit openbare registers en aanbiedersgegevens en toetst deze aan gezaghebbende bronnen.
- Kiesbeter — Kwaliteit van zorg en verpleeghuizenPublisher: Zorginstituut Nederland. Supports: General senior-care planning information for this guide.. Last checked: 2026-09-04.
- CIZ — Centrum Indicatiestelling ZorgPublisher: CIZ. Supports: General senior-care planning information for this guide.. Last checked: 2026-09-04.